پکن دنبال راه جایگزین تنگه هرمز!
اختصاصی پایگاه خبری سورنا: روزنامه مردم چین، ارگان رسمی حزب کمونیست چین، در گزارشی تحلیلی با اشاره به بحران اخیر تنگه هرمز، از تغییر محاسبات کشورهای مختلف درباره امنیت انرژی خبر داده و تأکید کرده است که حتی بازگشایی این آبراه راهبردی لزوماً به معنای بازگشت اعتماد به شرایط گذشته نخواهد بود.
در این گزارش که به قلم وانگ لین و وانگ شوچن در «روزنامه انرژی چین» (中国能源报)، از نشریات مجموعه روزنامه مردم منتشر شده آمده است
بحران تنگه هرمز یک فرض قدیمی در بازار انرژی را زیر سؤال برده است؛ اینکه این مسیر باریک دریایی را می‌توان برای مدت طولانی به عنوان یک مسیر قابل اتکا برای انتقال نفت و گاز در نظر گرفت.
در این تحلیل آمده است که حتی اگر تنگه هرمز دوباره باز شود و رفت‌وآمد کشتی‌ها به وضعیت عادی برگردد، آثار بحران بر رفتار دولت‌ها، شرکت‌های انرژی و سرمایه‌گذاران باقی خواهد ماند.
چین به دنبال مسیرهای جایگزین
یکی از نکات مهم گزارش، تأکید بر ضرورت متنوع‌سازی مسیرهای انتقال انرژی است. در این نگاه، اتکا به یک گلوگاه دریایی برای انتقال بخش بزرگی از انرژی جهان، ریسک قابل توجهی ایجاد می‌کند و کشورها ناچارند برای شرایط بحرانی، مسیرها و زیرساخت‌های جایگزین در اختیار داشته باشند.
روزنامه مردم چین در این گزارش به اقداماتی که کشورهای منطقه برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز انجام می‌دهند اشاره کرده است؛ از توسعه خطوط لوله عربستان به سمت دریای سرخ گرفته تا افزایش ظرفیت انتقال نفت امارات به فجیره.
با این حال، گزارش تصریح می‌کند که ایجاد مسیرهای جایگزین به معنای حذف تنگه هرمز نیست. حجم نفت عبوری از این آبراه همچنان بسیار بیشتر از ظرفیت خطوط لوله‌ای است که امکان دور زدن آن را دارند.
بر اساس آمار مورد استناد گزارش، ظرفیت خطوط لوله‌ای که می‌توانند نفت خام را بدون عبور از هرمز منتقل کنند حدود ۳.۵ تا ۵.۵ میلیون بشکه در روز است، در حالی که حجم نفت خام عبوری از تنگه در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز رسیده بود.
تغییر نگاه به امنیت انرژی
گزارش روزنامه انرژی چین معتقد است بحران هرمز می‌تواند مفهوم امنیت انرژی را نیز تغییر دهد. در گذشته، دسترسی به منابع نفت و گاز و تضمین انتقال آنها اهمیت اصلی را داشت، اما اکنون کشورها بیش از گذشته به موضوعاتی مانند تنوع مسیرهای صادراتی، ذخایر راهبردی و انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین توجه خواهند کرد.
این گزارش همچنین معتقد است ادامه نااطمینانی در خلیج فارس می‌تواند موقعیت تولیدکنندگان نفت خارج از این منطقه را تقویت کند. آمریکا، برزیل، گویان و کانادا از جمله کشورهایی هستند که به دلیل برخورداری از منابع نفتی و دسترسی به مسیرهای صادراتی متنوع، می‌توانند از این شرایط سود ببرند.
در این تحلیل آمده است که اگر هزینه تولید و مزیت اقتصادی این کشورها با ریسک ژئوپلیتیکی پایین‌تر همراه شود، جذابیت آنها برای بازار جهانی انرژی افزایش خواهد یافت.
هرمز حذف نمی‌شود؛ اما دیگر تنها گزینه نیست
با وجود این تحولات، روزنامه انرژی چین تأکید دارد که تنگه هرمز همچنان جایگاه خود را در بازار جهانی انرژی حفظ خواهد کرد. کشورهای خلیج فارس به دلیل برخورداری از ذخایر عظیم و هزینه پایین تولید نفت و گاز، همچنان برای دهه‌های آینده از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان انرژی جهان خواهند بود.
اما تفاوت در این است که وابستگی به هرمز دیگر مانند گذشته بدون رقیب و بدون هزینه تلقی نخواهد شد.
بر اساس این تحلیل، بحران اخیر کشورها و شرکت‌های انرژی را به سمت ایجاد مسیرهای جایگزین و متنوع‌سازی زنجیره تأمین سوق خواهد داد؛ روندی که می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیک بازار انرژی تبدیل شود.