بلندمرتبه‌سازی در گیلان زیر سؤال صاحب‌نظران

پایگاه خبری سورنا/ جمعی از تشکل‌ها، معماران، شهرسازان و… در نامه‌ای خطاب به استاندار گیلان خواستار بازنگری در فرایند طرح بلندمرتبه‌سازی شدند. البته این بیانیه به معنای نفی کانل بلند مرتبه‌سازی نیست‌ بلکه بیشتر دنبال پاسخگویی به مردم و متخصصان و همچنین لزوم توجه به پیامدهای محیط‌زیستی، تاب‌آوری اقلیمی و آثار اقتصادی و اجتماعی این سیاست است.

منن نامه بدین شرح است:

خطاب به جناب آقای دکتر حق شناس

جناب آقای استاندار،

این نامه، درباره چند ساختمان بلند نیست.درباره آینده گیلان است.

درباره شیوه‌ای است که امروز برای تصمیم‌گیری درباره سرنوشت شهرهای این سرزمین برگزیده‌ایم؛ شیوه‌ای که آثار آن تنها به امروز محدود نمی‌شود، بلکه کیفیت زندگی نسل‌های آینده را نیز متاثر خواهد کرد.

ما، امضا کنندگان نامه ای برای آینده گیلان؛ متشکل از معماران، شهرسازان، متخصصان محیط‌زیست، استادان دانشگاه، پژوهشگران، مهندسان، اهالی فرهنگ و هنر، کنشگران اجتماعی و شهروندان دغدغه‌مند، نه با توسعه، سرمایه‌گذاری و نوسازی شهری مخالفیم و نه با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین. دغدغه ما کیفیت و آثار تصمیم‌هایی است که به نام توسعه اتخاذ می‌شوند؛ تصمیم‌هایی که اگر بر پایه دانش، شفافیت، مشارکت عمومی و مسئولیت‌پذیری نباشند، به‌جای حل مسائل، می‌توانند بحران‌های تازه‌ای بیافرینند.

گیلان صرفا یک واحد اداری نیست؛ سرزمینی است که هویت آن از پیوند تاریخی انسان، طبیعت و فرهنگ شکل گرفته است. رشت و بندرانزلی نیز تنها عرصه توسعه کالبدی نیستند، بلکه بخشی از حافظه تاریخی، فرهنگی و محیط زیستی کشور به شمار می‌روند. در استانی که با آلودگی رودخانه‌ها و تالاب ها، تخریب و تغییر جنگل ها و مراتع ، عدم مدیریت صحیح پسماند، کاهش کیفیت منابع آب، فرسایش خاک ، خطر سیلاب، تغییرات اقلیمی و فشار بر اراضی کشاورزی مواجه است، هر سیاست توسعه شهری باید نشان دهد چگونه از تشدید این بحران‌ها جلوگیری خواهد کرد.

از این‌رو، مسئله فقط بلندمرتبه‌سازی نیست؛ مسئله، کیفیت حکمرانی است.

شهروندان حق دارند از تصمیم‌هایی که آینده شهرشان را دگرگون می‌کند آگاه باشند، در فرآیندهای اثرگذار بر زندگی خود مشارکت کنند و از نهادهای مسئول شفافیت و پاسخ‌گویی بخواهند. تصمیم‌هایی با چنین آثار بلندمدتی بر ساختار کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی شهر، نمی‌تواند تنها در چارچوب فرآیندهای اداری محدود اتخاذ شود.

پرسش‌های ما روشن است:

• آیا جامعه دانشگاهی، انجمن‌های علمی، متخصصان، سازمان‌های حرفه‌ای و شهروندان، فرصت کافی و منطقی برای آگاهی، نقد و مشارکت در این تصمیم سرنوشت‌ساز داشته‌اند؟

• آیا مطالعات مبنای این سیاست به‌صورت عمومی منتشر شده و امکان ارزیابی مستقل و نقد علمی آن فراهم بوده است؟

• آیا ظرفیت تحمل شهری، توان زیرساخت‌ها، پیامدهای محیط‌زیستی، تاب‌آوری اقلیمی و آثار اقتصادی و اجتماعی این سیاست به‌صورت جامع و قابل راستی‌آزمایی بررسی شده است؟

اگر پاسخ این پرسش‌ها روشن و مستند نباشد، موضوع دیگر تنها یک ضابطه شهرسازی نیست؛ بلکه به مسئله‌ای در حوزه حکمرانی عمومی تبدیل می‌شود.

جناب آقای استاندار،

اصل پنجاهم قانون اساسی، حفاظت از محیط‌زیست را وظیفه‌ای عمومی دانسته و توسعه را مشروط به پرهیز از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران می‌داند. این رویکرد با اصول توسعه پایدار، عدالت بین‌نسلی، پیشگیری و احتیاط، شفافیت و مشارکت عمومی نیز همسو است؛ اصولی که بر یک قاعده بنیادین تأکید دارند: تصمیم‌گیری درباره آینده شهر، بدون حق مردم برای دانستن، مشارکت مؤثر و امکان نظارت عمومی، توسعه‌ای پایدار و مسئولانه نخواهد بود.

از جنابعالی انتظار داریم با استفاده از جایگاه قانونی خود، زمینه بازنگری در این فرآیند را فراهم آورید؛ فرآیندی که انتشار عمومی مطالعات، ارزیابی‌های مستقل، گفت‌وگوی تخصصی با جامعه علمی و مشارکت مؤثر ذی‌نفعان، ارکان آن باشد.

درخواست ما توقف توسعه نیست؛ ارتقای کیفیت توسعه و پایداری آن است. انتظار داریم تصمیمی با این گستره اثرگذاری، پس از انتشار عمومی اسناد، تکمیل ارزیابی‌های مستقل، سنجش ظرفیت تحمل شهری، بررسی توان زیرساخت‌ها و احراز الزامات پایداری ، به مرحله اجرا برسد.

جناب آقای استاندار،

آیندگان، شهرهای به‌جامانده از امروز را قضاوت خواهند کرد. تاریخ نیز مدیران را نه با ارتفاع ساختمان‌ها، بلکه با میزان مسئولیت‌پذیری آنان در برابر سرزمین، مردم و نسل‌های آینده به یاد خواهد آورد.

آنچه امروز نیازمند بازنگری است، نه آرمان توسعه، بلکه شیوه تصمیم‌گیری درباره آن است.

از این‌رو، از جنابعالی انتظار می‌رود با بازگشودن مسیرگفت‌وگویی فراگیر میان نهادهای اجرایی ، نهادهای علمی-تخصصی ، انجمن های تخصصی، نهادهای مدنی و دیگر صاحب نظران ، زمینه بازنگری در این طرح را فراهم آورید تا آینده گیلان بر پایه تصمیم های سنجیده ، مسؤلانه و ماندگار رقم بخورد .

ما نیز، به‌عنوان جمعی از دغدغه‌مندان توسعه استان، آمادگی خود را برای حضور در نشست مشترک با جنابعالی و مشارکت در هرگونه گفت‌وگو جهت ارائه دیدگاه‌های کارشناسی اعلام می‌کنیم ، زیرا باور داریم آینده گیلان بیش از آنکه به ارتفاع ساختمان‌هایش وابسته باشد، به کیفیت حکمرانی و تصمیم‌هایی وابسته است که امروز برای آن گرفته می‌شود.

با احترام

امضا شده توسط جمعی از : تشکل ها ، معماران، شهرسازان، متخصصان محیط‌زیست، استادان دانشگاه، پژوهشگران، مهندسان، اهالی فرهنگ و هنر، کنشگران اجتماعی و شهروندان دغدغه‌مند